Báo cáo Ứng dụng AI Toàn cầu năm 2025: Bức tranh toàn cảnh và nguy cơ nới rộng “Khoảng cách số”

Ngày 15/04/2026

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại cách nhân loại học tập và làm việc. Tuy nhiên, liệu công nghệ này có đang được tiếp cận một cách bình đẳng trên toàn cầu? Mới đây, Viện Kinh tế AI của Microsoft (Microsoft AI Economy Institute) đã công bố báo cáo “Global AI Adoption in 2025—A Widening Digital Divide”, mang đến một cái nhìn dữ liệu toàn diện về sự dịch chuyển trong việc ứng dụng AI của các quốc gia trong nửa cuối năm 2025. Hãy cùng Nhất Tiến Chung đi sâu vào những điểm nhấn đáng chú ý nhất của bản báo cáo này.

Cột mốc mới: 1/6 dân số thế giới đang sử dụng AI tạo sinh

Sự bùng nổ của AI tạo sinh (Generative AI) không hề có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo dữ liệu, tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ dân số toàn cầu sử dụng AI tạo sinh đã đạt mức 16.3% (tăng 1.2 điểm phần trăm so với nửa đầu năm). Điều này đồng nghĩa với việc cứ 6 người trên thế giới thì có 1 người thường xuyên sử dụng các công cụ AI để học tập, làm việc hoặc giải quyết các vấn đề hàng ngày. Đây là một tốc độ phổ cập kỷ lục đối với một công nghệ chỉ mới bước ra thị trường đại chúng chưa lâu.

Báo động: “Khoảng cách số” ngày càng nới rộng

Dù AI mang lại nhiều lợi ích, nhưng bản báo cáo đã chỉ ra một sự thật đáng lo ngại: Lợi ích của AI đang không được phân bổ đồng đều.

  • Tại nhóm các quốc gia phát triển (Global North), tốc độ ứng dụng AI tăng trưởng nhanh gấp gần hai lần so với nhóm các nước đang phát triển (Global South).

  • Hệ quả là, 24.7% lực lượng lao động tại Global North hiện đang sử dụng AI, trong khi con số này ở Global South chỉ khiêm tốn ở mức 14.1%.

  • Top 10 quốc gia có mức tăng trưởng ứng dụng AI lớn nhất thế giới hiện nay đều là các nền kinh tế có thu nhập cao. Khoảng cách số đang bị nới rộng từ 9.8 lên thành 10.6 điểm phần trăm chỉ trong vòng nửa năm.

Bảng xếp hạng cường quốc AI: UAE giữ vững ngôi vương, Hàn Quốc bứt phá ngoạn mục

Danh sách các quốc gia dẫn đầu về tỷ lệ ứng dụng AI không có nhiều xáo trộn, phần lớn thuộc về những nước đã đầu tư sớm vào hạ tầng kỹ thuật số và đào tạo kỹ năng AI:

  • UAE (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) tiếp tục củng cố vị trí Top 1 thế giới. Từ mức 59.4% ở nửa đầu năm, UAE đã vọt lên mức 64.0% tỷ lệ người trong độ tuổi lao động sử dụng AI. Bám sát ở vị trí thứ hai là Singapore với 60.9%.

  • Điểm sáng lớn nhất gọi tên Hàn Quốc: Xứ sở kim chi đã nhảy vọt 7 bậc (từ vị trí 25 lên thứ 18 thế giới). Tỷ lệ ứng dụng AI tăng mạnh từ 25.9% lên 30.7%. Sự bứt phá này đến từ 3 yếu tố: Chính sách đẩy mạnh AI của chính phủ; Sự nâng cấp vượt bậc của các mô hình tiên tiến (như GPT-4o, GPT-5) đối với tiếng Hàn; và một “cơn sốt” văn hóa trên mạng xã hội khi người dùng đua nhau tạo ảnh AI mang phong cách Ghibli.

Nghịch lý của nước Mỹ

Nước Mỹ hiện đang dẫn đầu thế giới về hạ tầng AI và phát triển các siêu mô hình (Frontier Models). Tuy nhiên, Mỹ lại bị tụt từ hạng 23 xuống vị trí thứ 24 toàn cầu về mức độ ứng dụng thực tế trong dân số (chỉ đạt 28.3%). Điều này cho thấy việc sở hữu công nghệ cốt lõi không đồng nghĩa với việc công nghệ đó được phủ sóng rộng rãi trong đời sống dân sự, đặc biệt khi so sánh với các quốc gia có quy mô nhỏ hơn nhưng mức độ số hóa cao hơn.

Sự trỗi dậy của DeepSeek và cuộc đua “Mở” hóa AI

Một trong những diễn biến quan trọng nhất cuối năm 2025 là sự bùng nổ của DeepSeek – nền tảng AI mã nguồn mở. Bằng việc cấp phép theo chuẩn MIT (hoàn toàn miễn phí) và cung cấp chatbot không thu phí, DeepSeek đã gỡ bỏ hoàn toàn rào cản kỹ thuật lẫn tài chính.

DeepSeek đang thu hút lượng lớn người dùng tại Trung Quốc, Nga, Iran và đặc biệt là sự tăng trưởng vũ bão tại khu vực Châu Phi (thông qua các quan hệ đối tác chiến lược như Huawei). Điều này không chỉ đánh dấu một cuộc đua khốc liệt giữa Mỹ và Trung Quốc trong việc lan tỏa mô hình AI quốc gia, mà còn cho thấy AI mã nguồn mở đang là chìa khóa để “phổ cập AI” cho nhóm hàng tỷ người dùng tiếp theo, đặc biệt là tại các khu vực vốn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ.

Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ AI toàn cầu?

Theo dữ liệu chi tiết từ báo cáo của Microsoft, Việt Nam đang cho thấy những bước tiến vô cùng tích cực. Tỷ lệ ứng dụng AI trong nước đã tăng từ 21.2% (nửa đầu năm 2025) lên 23.5% (nửa cuối năm 2025) – đạt mức tăng 2.3 điểm phần trăm.

Sự tăng trưởng ổn định này chứng tỏ người dùng và doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng cởi mở, nhanh nhạy trong việc đưa các công cụ trí tuệ nhân tạo vào quy trình làm việc và sáng tạo.

Lời kết

Báo cáo Global AI Adoption 2025 cho chúng ta thấy một bức tranh đa sắc: AI đang lan tỏa với tốc độ đáng kinh ngạc, nhưng song song đó, nguy cơ tụt hậu của các khu vực thiếu thốn hạ tầng cũng đang hiển hiện.

Tại Nhất Tiến Chung, chúng tôi tin rằng, để thực sự tận dụng được làn sóng này, các doanh nghiệp và cá nhân không chỉ cần công nghệ, mà còn cần những chiến lược tích hợp thực tiễn, trang bị kỹ năng số và hướng tới việc dân chủ hóa AI. Cuộc đua AI không chỉ là tạo ra mô hình thông minh nhất, mà là làm sao để công nghệ đó phục vụ được nhiều người nhất!

→ Xem bài gốc tại: https://www.microsoft.com/en-us/corporate-responsibility/topics/ai-economy-institute/reports/global-ai-adoption-2025/

Nguồn: Microsoft AI Economy Institute – Dịch và tổng hợp bởi NTC